كمال و محضر اصحاب نظر ، اين معنى به صحّت پيوسته است كه احاديث و روايات منقول در صحف اعاظم علماء را به سادگى و آسانى ، نمىتوان از مجعولات و امثال آن تلقى نمود . پس براى آنان كه صاحب رأى سليم و تأمل و تدقيق در آراء انديشمندان‌اند ، اينكه مثلا جناب عبد الصّمد همدانى « 1 » ( رضوان اللّه تعالى عليه ) كه از عالمان ذو فنون و متبحّر در علوم مختلف مىباشند ، و يا علّامه خواجه محمّد دهدار قدّس سرّه كه آثار عظيم الشأن وى همواره مورد توجه ارباب كمال بوده است و . . . ، به نقل و يا شرح « خطبة البيان » و امثال آن « 2 » توجه نموده و همّت علياى خويش را مصروف داشته‌اند ؛ امرى عظيم و نكته‌اى قابل توجه و تأمل و تثبّت است . و چه نيكو است كلام يكى از فرزانگان اين عصر كه فرمود : « در طول تحصيل معارف الهى و در راستاى تحقيق و بررسى آراء انديشمندان بزرگ ، همواره اين كلمهء عليا را در نظر داشته و بدان مترنّم بوده‌ام كه اگر امر دائر گردد بين اينكه در جميع شئون معارف الهيه و فهم آنها و تنفيذ آنان ، در نارسائى تحقيق و عدم كمال در ترقيق و عدم توانائى در فهم آنها و دست‌يابى به مآخذ علوم گوناگون ، خطا و نارسائى در فهم از من صادر گردد و يا از سوى فرزانگان عالم علم و تحقيق به ظهور رسد ! بلا شكّ من بدان اولى هستم » .

--> ( 1 ) - به « بحر المعارف » او در نقل « خطبة البيان » بنگريد . ( 2 ) - و نيز همچون علامه قيصرى در شرح « فصوص الحكم » ( ط شركت انتشارات علمى و فرهنگى / به تصحيح استاد سيد جلال الدين آشتيانى ، ص 95 ) و جناب فيض كاشانى در « كلمات مكنونه » ( ط فراهانى ، 1360 ش ، ص 196 ) و « بحر المعارف » عبد الصمد همدانى ( ط اول ، ص 346 ) و شرح حضرت حاجى سبزوارى قدّس سرّه بر دعاى جوشن كبير ( ط دانشگاه تهران ، ص 554 و 576 ) و در ديگر از آثار حكما الهى - آيا به راستى و به سهولت مىتوان گفت كه اين بزرگان حديث ، خطبه‌اى را نقل و شرح فرموده‌اند كه مولود ناميمون جعل و پرداختهء دست نامبارك و انديشهء غلات شيعه مىباشد ؟ ؟ ! ! كار خوبان را قياس از خود مگير * گرچه باشد در نوشتن شير شير بزرگش نخوانند اهل خرد * كه نام بزرگان به زشتى برد